2025-ലെ നൊബൽ സമാധാന സമ്മാനം വെനീസ്വേലയിലെ രാഷ്ട്രീയ മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തക മരിയ കൊറീന മച്ചാടോ ക്ക് “വെനിസുവേലയിൽ ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ അവകാശപ്പെടാനുള്ള പ്രവർത്തനത്തിന് ഈ വർഷത്തെ നൊബൽ സമാധാനപ്രൈസ് നേടി.”

പൂർണ്ണ നാമം: മരിയ കൊരിന മച്ചാഡോ പാരിസ്ക (María Corina Machado Parisca)

ജനനം: 1967 ഒക്ടോബർ 7-ന് വെനിസ്വേലയിലെ കാരക്കസിൽ.

ജോലിപരമായി അവർ ഒരു ഇൻഡസ്ട്രിയൽ എഞ്ചിനീയറാണ്; കൂടാതെ ഫിനാൻസിൽ (സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ) പ്രത്യേക പരിശീലനവും ഉണ്ട്.

രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ സിവിൽ സമൂഹത്തിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നിരീക്ഷണ സംഘടനകളിലും സജീവമായിരുന്നു.

2000-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, അവർ സൂമാതെ (Súmate) എന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നിരീക്ഷണ സംഘടന സ്ഥാപിച്ചു, ഈ സംഘടന സ്വതന്ത്രവും നീതിപൂർണ്ണവുമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

2012-ൽ അവർ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ചുവെങ്കിലും വിജയിച്ചില്ല.

2011 മുതൽ 2014 വരെ അവർ മിറാണ്ട സംസ്ഥാനത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് വെനിസ്വേലയുടെ നാഷണൽ അസംബ്ലിയിലേക്കു (നിയമസഭ) തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ആ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വോട്ടുകൾ നേടിയ സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ.

2014-ൽ, പ്രതിപക്ഷത്തിന് വിരുദ്ധരായ അസംബ്ലി നേതാക്കളുടെ തീരുമാനം മൂലം അവർ പാർലമെന്ററി സീറ്റ് നഷ്ടപ്പെടുത്തി.

പിന്നീട് അവർ വെൻ്റെ വെനിസ്വേല (Vente Venezuela) എന്ന സ്വതന്ത്ര വിപണിക്ക് അനുകൂലമായ ചിന്താഗതി ഉള്ള ലിബറൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി സ്ഥാപിച്ചു, അതിന്റെ ദേശീയ കോർഡിനേറ്ററായും പ്രവർത്തിച്ചു

2023-ലെ പ്രതിപക്ഷ പ്രാഥമിക തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അവർ വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ചു; എന്നാൽ വെനിസ്വേല സർക്കാർ അവരെ പൊതുപദവി വഹിക്കുന്നത് വിലക്കി, 2024 പ്രസിഡന്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഔദ്യോഗികമായി മത്സരിക്കുന്നത് തടഞ്ഞു.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് അയോഗ്യതയ്ക്ക് ശേഷം, അവർ എഡ്മുണ്ടോ ഗോൺസാലസ് ഉറുട്ടിയ (Edmundo González Urrutia) എന്ന പ്രതിപക്ഷ സ്ഥാനാർത്ഥിയെ പിന്തുണച്ചു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രചാരണത്തിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു.

മച്ചാഡോ ശക്തമായ ആന്റി-ചാവിസ്ത (Anti-Chavista) നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചു പോരുന്നു.
അവർ സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പെട്രോളിയം കമ്പനി PDVSA ഉൾപ്പെടെയുള്ള പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സ്വകാര്യവത്കരണത്തെയും സ്വതന്ത്ര വിപണിയെയും പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.

നിക്കോളാസ് മദൂറോ സർക്കാരിനെതിരെ അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങൾക്കും, ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ മനുഷ്യാവകാശ ഇടപെടലുകൾക്കും (ഹ്യൂമാനിറ്റേറിയൻ ഇന്റർവെൻഷൻ) പിന്തുണ നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

അവർ പുനർതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നിരോധനം ഉൾപ്പെടെ രാഷ്ട്രീയ പരിഷ്‌കാരങ്ങൾ നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

തങ്ങളുടെ പൊതുപ്രസംഗങ്ങളിൽ അവർ മദൂറോ ഭരണകൂടത്തെ “കുറ്റകൃത്യ സംഘാടനമായി” വിശേഷിപ്പിക്കുകയും അഴിമതി, ഭരണഘടനാ ലംഘനങ്ങൾ, ഏകാധിപത്യ പ്രവണതകൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള കുറ്റം ആരോപിച്ചു

രാഷ്ട്രീയ പീഡനം, ഭീഷണികൾ, നിയമപരമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ എന്നിവ മൂലം.2024 പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിനുശേഷം, അവർ വെനിസ്വേലയിൽ ഒളിവിൽ ജീവിക്കുന്നു

ജനുവരി മാസത്തിൽ വെനിസ്വേല സുപ്രീംകോടതി, അവരെ 15 വർഷത്തേക്ക് പൊതുപദവി വഹിക്കുന്നത് നിരോധിച്ചു, ഇതോടെ അവരുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആഗ്രഹങ്ങൾ തടയപ്പെട്ടു.

ഇതിനെത്തുടർന്ന് പോലും, അവർ വെനിസ്വേലൻ പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ പ്രധാന നേതാക്കളിലൊരാളായി തുടരുന്നു — ജനങ്ങളെ പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും, പ്രചാരണങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും, വെനിസ്വേലയിലെ മനുഷ്യാവകാശവും ജനാധിപത്യ പ്രതിസന്ധിയും സംബന്ധിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന മഹതിയാണ് ഇവർ